Dr Simon Brooks yn ennill Gwobr Cyfraniad Arbennig
Ar nos Fercher 17 Mehefin mewn dathliad arbennig yn Cabaret, Canolfan Mileniwm Cymru, Caerdydd, cyhoeddwyd 10 o enillwyr gwobrau ar gyfer dysgwyr, prentisiaid ac addysgwyr a wnaeth gyfraniad sylweddol at addysg drydyddol cyfrwng Cymraeg a dwyieithog dros y flwyddyn ddiwethaf.
Uchafbwynt y noson oedd cyflwyno Gwobr Cyfraniad Arbennig i’r ysgolhaig, Dr Simon Brooks, gan gydnabod ei gyfraniad helaeth at ymchwil academaidd Cymraeg ym meysydd hanes, amlddiwylliannedd, theori wleidyddol a pholisi cyhoeddus. Meddai Simon:
“Rwyf wedi cyhoeddi yn y Gymraeg yn academaidd ar hyd fy oes, gan arbenigo mewn astudiaethau o’n hanes diwylliannol, ac mae cael y gydnabyddiaeth hon yn fendigedig.
“Mae’n fraint hefyd fod y gydnabyddiaeth yn dod gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yn ddiweddar, rwyf wedi bod yn gweithio ym maes polisi cyhoeddus i ddatblygu syniadau i gefnogi’r Gymraeg, a grant gan y Coleg a’m rhoes ar ben y ffordd yn hynny o beth.”
Wrth gyflwyno’r wobr i Simon, meddai Dr Aled Eirug, Cadeirydd y Coleg,
“Mae Simon wedi sicrhau bod ei waith academaidd, ei gyhoeddiadau, ei newyddiaduriaeth a’i ymchwil yn berthnasol i gyflwr y genedl a’i phobl. Mae’n pontio’n fedrus rhwng y byd academaidd a’r maes polisi ymarferol, gan gyfoethogi’n sylweddol safon a dyfnder y drafodaeth am ddyfodol yr iaith a bregusrwydd ein cymunedau Cymraeg.
“Diolch iddo, mae’n gwbl haeddiannol o dderbyn gwobr y Coleg am ei gyfraniad arbennig ac unigryw."
Uchafbwyntiau eraill y noson oedd cyhoeddi enillwyr gwobrau newydd eleni ar gyfer athro chweched dosbarth a darlithydd yn y maes Iechyd a Gofal.
Dyfarnwyd Gwobr Annog Disgyblion i'r athrawes Gymraeg, Lleucu Wyn Pughe, o Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth, am ei gwaith yn dylanwadu ac ysbrydoli disgyblion i barhau i astudio’r Gymraeg fel pwnc ar gyfer lefel A a thu hwnt. Meddai Lleucu:
“Mae’n fraint derbyn y wobr yma er mwyn codi ymwybyddiaeth o’r Gymraeg fel pwnc addysgol yn ein hysgolion, yn y colegau a’r prifysgolion. Mae drysau di-ri yn agor wrth astudio’r Gymraeg a gall y pwnc arwain dysgwyr at ystod eang o yrfa.
“Rwy’n teimlo’n freintiedig, fel Pennaeth Adran y Gymraeg mewn ysgol fach wledig yng nghanolbarth Cymru, i gael fy nghydnabod fel athrawes sy’n helpu i feithrin balchder yn y Gymraeg ymysg ein dysgwyr.”
Cyflwynwyd Gwobr Iechyd a Gofal i Dr Philip Davies, Tiwtor Sgiliau Iaith Uwch a Rheolwr Prosiect ym Mhrifysgol Bangor gan y darlledwraig ac ymgyrchydd iechyd, Beti George. Enillodd Philip y wobr am arwain y prosiect arloesol, Mwy na Geiriau: Y Gymraeg fel Sgil Glinigol.
Mae’r prosiect yn seiliedig ar egwyddorion cynllun Llywodraeth Cymru o’r un enw, ac wedi ei ddylunio i hyrwyddo’r Gymraeg fel sgil glinigol hanfodol. Ei nod yw sicrhau bod myfyrwyr — beth bynnag eu hyder yn yr iaith — yn gallu datblygu eu sgiliau Cymraeg yn ystod eu cwrs Meddygaeth. Meddai Phil:
“Dwi’n falch o’r wobr oherwydd pwysigrwydd y Gymraeg yn y sector iechyd a’n bod ni wedi creu rhywbeth sydd am wneud gwahaniaeth ar lawr gwlad.
“Mae’n dangos fod dysgu Cymraeg a magu hyder pobl ifanc i siarad yr iaith yn ffitio’n daclus o fewn rhaglenni academaidd dwys, fel Meddygaeth.
“Y gobaith yn y dyfodol ydy ymestyn y cwrs, y rhaglen a’r cysyniad i gynlluniau academaidd eraill yn y sector iechyd.”
Cafodd pedwar dysgwr eu gwobrwyo yn ystod y seremoni, gan gynnwys Hanna Griffiths, prentis Iechyd a Gofal yng Ngholeg Sir Benfro sy’n gweithio yn Ysbyty Glangwili, Caerfyrddin. Enillodd Hanna Wobr Talent Newydd er cof am Gareth Pierce. Meddai Hanna:
“Mae’r wobr hon yn bwysig i mi am ei bod yn dangos fy mod yn gwneud gwaith o safon ac yn cael fy ngwerthfawrogi. Gan fy mod yn gweithio ar ward eiddilwch, mae’n bwysig i’r cleifion fy mod yn defnyddio fy Nghymraeg, a byddaf yn parhau i wneud hynny trwy gydol fy mhrentisiaeth ac fel nyrs yn y dyfodol.”
Prif gyflwynydd y noson oedd y cyflwynydd S4C a’r cerddor adnabyddus, Lloyd Lewis, ac ymhlith cyflwynwyr eraill y noson roedd Beti George, Sioned Dafydd a Tudur Phillips.
Meddai Dr Ioan Matthews, Prif Weithredwr y Coleg Cymraeg:
“Mae pob enillydd heno yn haeddu canmoliaeth a chydnabyddiaeth am eu gwaith a’u cyfraniad at addysg Gymraeg a dwyieithog ar draws y sectorau addysg uwch, addysg bellach, prentisiaethau ac ysgolion.
“Maent yn codi proffil a statws y Gymraeg yn eu sefydliadau ac yn arddel y safonau uchaf. Mae’r gwaith a gyflawnwyd dros y pymtheg mlynedd ddiwethaf wedi bod yn rhagorol, ac edrychwn ymlaen at barhau i gydweithio i gynyddu cyfleoedd Cymraeg i ddysgwyr ym mhob maes a sector. Hoffwn estyn fy niolch a llongyfarchiadau cynhesaf i Dr Simon Brooks am ei gyfraniad arbennig, ei ymroddiad diwyd, a’i gefnogaeth barhaus i waith y Coleg.
Mae modd gwylio’r digwyddiad yn ôl ar sianel You Tube y Coleg.
Rhestr lawn o'r enillwyr a'u cyflwynwyr:
Gwobrau Addysgwyr:
Gwobr Annog Disgyblion - Lleucu Wyn Pughe, Ysgol Bro Hyddgen.
Gwobr Dathlu’r Darlithydd – Awel Wynne-Williams , Prifysgol Wrecsam. Cyflwynwyd gan Elen Mai Nefydd.
Gwobr Addysgwr Arloesol – Gwyn Arfon Williams, Grwp Llandrillo Menai. Cyflwynwyd gan Gwenllian Roberts, Uwch Gyfarwyddwr Datblygu Masnachol Grwp Llandrillo Menai.
Gwobr Cyfoethogi Profiad y Dysgwr/ Prentis – Kath Morgan, Coleg y Cymoedd. Cyflwynwyd gan y cyflwynydd chwaraeon, Sioned Dafydd.
Gwobr Iechyd a Gofal - Dr Phil Davies, Prifysgol Bangor. Cyflwynwyd gan y darlledwraig ac ymgyrch iechyd, Beti George
Gwobr Cyfraniad Arbennig - Dr Simon Brooks. Cyflwynwyd gan Cadeirydd y Coleg Cymraeg, Dr Aled Eirug
Gwobrau myfyrwyr/prentisiaid:
Gwobr Merêd - Emily Evans, Prifysgol Abertawe. Cyflwynwyd gan y cyflwynydd a’r cynhyrchydd radio, ac enillydd gyntaf erioed Gwobr Merêd, Trystan ap Owen.
Gwobr Llais y Gymraeg - Dice Suter, Grwp Colegau NPTC. Cyflwynwyd gan yr animeiddiwr a darlithydd Animeiddio ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd, Owen Stickler
Gwobr Talent Newydd er cof am Gareth Pierce – Hanna Griffiths, Coleg Sir Benfro/ Ysbyty Glangwili. Cyflwynydd gan Comisiynydd y Gymraeg, Efa Gruffudd Jones.
Gwobr Ysbrydoli Eraill – Cai Williams, Ysgol Dyffryn Conwy. Cyflwynwyd gan y cyflwynydd teledu a chlocsiwr, Tudur Phillips.