Helo bawb, Cole ydw i a dw i’n astudio Bywyd Gwyllt a Chadwraeth (Lefel 3) yng Ngholeg Penybont.
Dw i’n dwli ar fy nghwrs a dw i newydd orffen fy ngwaith coleg am y diwrnod!
Ein tasg ni oedd creu a gwerthuso cyfryngau deongliadol ar gyfer safleoedd perthnasol yn ecolegol, felly dewisais wneud fy un i am Gorfidau! Corfidau yw'r teulu sy'n cwmpasu rhywogaethau fel Brain, Ydfrain, Cigfrain, Jacdos ac ati. Maen nhw'n hollysyddion cyfleus maint canolig ac maen nhw'n gyffredin iawn yma yn y DU. Rydw i wrth fy modd â'u pwysigrwydd diwylliannol yng Nghymru fel symbolau o farwolaeth a thrawsnewid a'u cyffredinolrwydd yn ein straeon!
Rhywbeth rydw i wrth fy modd ag ef o ran corfidau yn ieithyddiaeth y Gymraeg yw'r ffordd rydyn ni'n eu henwi. Er enghraifft gyda Rook/Ydfran yn golygu (yn llythrennol) "wheat/grain crow"! I’r rhai sydd ddim yn gwybod, mae Ydfrain yn defnyddio cynefin fferm at ddibenion nythu a bwydo, felly rydw i wrth fy modd â'r ffordd mae'r enw ar ei ben ei hun yn datgelu cymaint o bethau amdanyn nhw a gall awgrymu diet, ffordd o fyw, a'i berthnasedd i'r genws corvus.
Un arall rydw i wrth fy modd ag ef yw Chough/ Bran goesgoch sy'n golygu "Red-legged crow" yn llythrennol. Yn anffodus, mae brain coesgoch wedi'u rhestru'n goch yn y DU ac maent yn dirywio oherwydd eu bod yn colli cynefin digonol ac amgylchiadau sy’n tarfu ar eu safleoedd nythu. Mae'n drist iawn gweld rhywogaeth mor hynafol - a rhywogaeth sy'n berthnasol yn ddiwylliannol - yn cael ei golli fel hyn.
Rwy'n hynod ddiolchgar am y dasg cyfryngau deongliadol gan ei fod wedi rhoi'r cyfle i mi rannu'r adar hardd hyn ag eraill ac ehangu eu gorwelion o ran y rhywogaethau hyn sy'n aml yn cael eu hanwybyddu. Maent mor ddeallus ac yn hynod ffyddlon gyda chywion bach yn aml yn dychwelyd i ymweld â'u rhieni oedrannus! Nid yw'n syndod bod corvidiaid mor gyffredin mewn cymaint o ddiwylliant clerig.